Yangi kvartira uchun pul yetmasa, ikkita asosiy yo'l bor: bankdan ipoteka olish yoki quruvchidan rassrochka. Ikkalasining ham o'z o'rni bor — muhimi, farqni raqamlarda tushunish.
Ipoteka: uzoq muddat, lekin foiz bilan
2026-yilda bozor ipoteka stavkalari yiliga taxminan 16–20% atrofida. Bu quyidagini anglatadi: 500 mln so'm kreditni 10 yilga 18% bilan olsangiz, oylik to'lov ~9 mln so'm bo'ladi va muddat oxirigacha foizlarning o'zi uchun yana ~580 mln so'm to'laysiz — ya'ni kvartira amalda ikki baravarga tushadi. Buning evaziga oylik yuk kichikroq va muddat uzun.
Rasmiyatchilik ham ko'proq: daromadni tasdiqlash, sug'urta, bank tekshiruvi. Davlat dasturlari bo'yicha imtiyozli stavkalar mavjud, lekin ular kvotali va shartlari cheklangan.
Rassrochka: foizsiz, lekin muddat qisqaroq
Quruvchi rassrochkasida ortiqcha to'lov yo'q: narxnomadagi narx — yakuniy summa. Misol: Orzular Makoni'da 40 m² kvartira 11–12-qavatda 480 mln so'm; 15% (72 mln) boshlang'ich to'lovdan keyin qolgan 408 mln 60 oyga bo'linadi — oyiga 6,8 mln so'm. Hujjatlardan faqat passport kerak.
Asosiy cheklov — muddat: odatda 48–60 oy. Shuning uchun oylik to'lov ipotekanikidan yuqoriroq bo'lishi mumkin, lekin jami to'lov sezilarli kam.
Yonma-yon taqqoslash
- Ortiqcha to'lov: ipotekada yillik 16–20% (10 yilda narxning ~100%i); rassrochkada — 0
- Muddat: ipoteka 10–20 yil; rassrochka 4–5 yil
- Hujjatlar: ipotekada daromad tasdig'i va sug'urta; rassrochkada passport
- Oylik to'lov: ipotekada kichikroq; rassrochkada kattaroq, lekin qisqa muddatga
Xulosa: kimga nima mos
Oylik to'lovni minimal qilish birinchi o'rinda bo'lsa va foizli ortiqcha to'lovga rozi bo'lsangiz — ipoteka variantingiz. Agar 4–5 yil ichida yoparlik barqaror daromad bo'lsa, rassrochka deyarli har doim yutadi: ortiqcha to'lov nol, rasmiyatchilik minimal. O'z raqamlaringizni saytimizdagi kalkulyatorda sinab ko'ring.