«Kvartira 480 million» deganda ko'pchilik shu raqamga qarab reja tuzadi — keyin ta'mir va rasmiyatchilik xarajatlari kutilmagan bo'lib chiqadi. To'g'ri byudjet shartnoma narxidan tashqari yana 3 guruh xarajatni hisobga oladi.
1. Rasmiylashtirish xarajatlari
Bu guruh nisbatan kichik: notarial xizmatlar va davlat ro'yxatidan o'tkazish yig'imlari. O'zbekistonda mulk huquqini ro'yxatga olish elektron tizim orqali bir necha kun ichida amalga oshadi, yig'imlar esa ramziy darajada. Umumiy hisobda bu moddaga narxning 1%idan kamini rejalashtirsangiz yetadi — aniq summani shartnoma bosqichida menejerdan so'rang.
2. Ta'mir — asosiy qo'shimcha modda
Yangi binolar odatda Black Box (qora suvoq) holatida topshiriladi: devorlar, pol stiajkasi, kommunikatsiyalar — bor; qolgan hammasi sizniki. Bozor amaliyotida o'rtacha ta'mir m² boshiga 2–4 mln so'mga tushadi (materiallar darajasiga qarab). 60 m² kvartira uchun bu 120–240 mln so'm — byudjetning jiddiy qismi, uni boshidanoq rejaga kiriting.
3. Jihoz va ko'chib o'tish
Oshxona garnituri, konditsioner, pardalar, asosiy mebel — minimal to'plam ham odatda 40–80 mln so'mni tashkil qiladi. Hammasi birdaniga shart emas: ko'pchilik ustuvor xonalardan boshlab, jihozni 1–2 yilga taqsimlaydi.
Yakuniy formula
Real byudjet ≈ shartnoma narxi + ta'mir (m² × 2–4 mln) + jihozning birinchi bosqichi. Rassrochkaning afzalligi shundaki, kvartira to'lovi oylarga yoyilgani uchun ta'mirga mablag'ni parallel yig'ish imkoni qoladi — bino topshirilgunicha odatda 1–2 yil vaqt bo'ladi.